|
ÖN TARİHİ
Daha önce yayınlanan eserlerde Malatya Ön Tarihi’nin M.Ö. 2000-3000
yıllarında başlamış olduğu gösterilmiştir. Oysa 1979 yılında başlatılan
"Karakaya Baraj Gölü Kurtarma Kazıları" kapsamındaki Cafer
Höyük’te yapılan kazılar sonucu Malatya ve çevresinde M.Ö.
7000 yıllarında mağara iskanın başlamış olduğu ortaya çıkmıştır.
Günümüzde Malatya Müzesinde sergilenen bazı eserler
sözü edilen tarihin önemli göstergeleridir.
Ayrıca Değirmen Tepe, Köşkerbaba, İmamoğlu ile bu yerlerin civarında taştan ve
pişirilmiş topraktan yapılan buluntular arasında görülen mühür
baskıları yörenin aynı zamanda bir ticaret merkezi olduğunu göstermektedir.
Buna göre, M.Ö. 7000 yıllarında başlamış olan mağara iskanının mağaralardan
çıkarak ovadaki yerleşmeye geçiş tarihi ise M.Ö. 5-3000 yılları arasında
gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
İDARİ YAPI VE MERKEZ İLÇE
Malatya ilinin merkez ilçe dışında 13 ilçesi 33 beldesi 500 köyü ve 872
mezrası bulunmaktadır. Merkez ilçe ve beldelerin tamamında Belediye teşkilatı
kurulmuştur. İlin yüz ölçümü toplam 12.313 Km² olup merkez
ilçe 968 km² dir. 1997 genel nüfus sayımına göre merkez ilçe
nüfusu merkeze bağlı köylerle birlikte 461.082 dir. (merkeze bağlı
köy nüfusu 68.582, şehir merkez nüfusu 392.500).
İl genelinin nüfusu ise 808.340 dır. 20 Nisan 1924 tarihinde il olan Malatya’dan
1934 de Kemaliye ilçesi 1954’de de Adıyaman’ın il olmasıyla Kahta ve Besni ilimizden
ayrılmış 1934’de ise Darende Sivas’tan ayrılarak ilimize bağlanmıştır. Malatya merkez
ilçe Beydağlarının kuzey eteklerinden Sultansuyu, Tohma ve Fırat Karakaya baraj
gölüne kadar uzanan ovanın başlangıç noktasında kurulmuştur.
Nüfusunun büyük yoğunluğunu barındırmaktadır. Malatya Ovası ilin en
önemli düzlüğüdür. Topraklarının büyük çoğunluğu
Çat Barajı, Sultansuyu Barajı, Kernek derme suyu ile sulanmaktadır. Son yıllarda
özel sektörün katkılarıyla sanayide büyük gelişmeler
göstermiştir. Halen Merkez ilçe ve Organize Sanayi Bölgesinde 117 fabrika
üretim yapmaktadır. Buna paralel ticari hayatta da belirli bir canlılık
görülmektedir. Eğitim Öğretim ve Sağlık hizmetleri üst
düzeydedir. Turgut Özal Tıp Merkezi Malatya’ya sağlık turizmini
başlatmıştır. şehircilik bakımından da güzelleşmekte ve gelişmektedir.
Halen 88 mahallesi bulunmaktadır ve Büyük şehir statüsüne
alınması çalışmaları sürdürülmektedir. Sosyal hizmetler için alt
yapısı yeterlidir. Bölgesi içerisinde tarım, sanayi ve ticari gelir bakımından
tercih edilen bir il olduğu kadar huzur ve güven ortamı bakımından da tercih
edilmektedir. Bu yönüyle geçmişte beyin ve sermaye göçü veren
Malatya son yıllarda özellikle Doğu ve Güneydoğu illerinden göç alan
bir il olmuştur.
MERKEZE BAĞLI BUCAK VE KÖYLER
Ahlasuşağı, Bağtepe, Balıkderesi, Bindal, Bulgurlu, Bulutlu, Çamurlu, Çolaklı, Dilek,
Duranlar, Düzyol, Elmalı, Erenli, Fatih, Furuncu, Göller, Gölpınar,
Göltarla, Gülümuşağı, H.Haliloğlu Çiftliği Köyü,
Hacıyusuflar, Hanımın Çiftliği, Hisartepe, Kamıştaş, Karaca Köyü,
Karagöz, Karahan, Karakaş Çiftliği Köyü, Karaköy, Karatepe,
Karıkaya, Kırkpınar, Konak, Küllümağara, Mahmutlu, Merdivenler, Özal,
Pelitli, Samanköy, Söğüt, Suluköy, Sütlüce, Şahnahan,
Tanışık, Tepetöy, Tokluca, Topraktepe, Topsöğüt, Uluköy, Yaka,
Yaygın, Yenice, Yeniköy.
SAHİP OLDUĞU DEĞERLER VE EKONOMİK YAPISI
Akçadağ, Malatya’nın ilçeleri arasında Devlet’in önemli yatırımlarını sınırları
içerisinde en çok bulunduran ilçedir. Malatya-Ankara karayolu, Adana-Malatya
demiryolu ve Kahramanlar havaalanı ile Sultansuyu Harası büyük avantajlar
sağlamaktadır. Bir zamanlar radar sistemi ile Karahan dağında hizmet vermişti.
"Akçadağ Köy Estitüsü" Öğretmen Lisesi Malatya’nın ilk ve
büyük yatılı bölge okulu,özel sektöre ait kağıt fabrikası
yatırımlardandı. Kırsal kesimlerde bol Hocamız Armudu dağ etekleri ve
düzlüklerde bol kayısı, Sürgü Barajı ve Suçatı Sulama Kanalının
suladığı Akçadağ Ovasında fasulye, buğday, sebzenin her türü ve şıhlar
Köyü uzantısında pirinç başlıca tarım ürünleridir. TİGEM’e
bağlı Sultansuyu Devlet Üretme Çiftliği ülkemizin sayılı çiftliklerinden
birisi olarak ünlü yarış atları ve damızlık hayvan yetiştirmektedir.
Kırsal kesimlerde hayvancılık yapılmaktadır. Levent Mezra Tütünü
oldukça meşhurdur. şeker pancarı kültür bitkisi olarak önemli gelir
kaynağıdır. Eski bir konaklama merkezi olarak Sarıhacı, Bekiruşağı ve Esenbey
Köyleri çevresinde han kalıntıları Kürecik Düvenlik köyü
civarında Hititler döneminden kalma ferik kalesi ile yapay kaya mağaraları
tarihi eserlerdir. Geleneksel hale getirilmiş bulunan "Akçadağ Bal ve Armut
yarışması Kültür şenlikleri" günümüzdeki kültürel
etkinliklerdir. Sultansuyu Baraj Gölü çevresi ve Sultansuyu Devlet
Üretme Çiftliği bütünüyle Sultansuyu vadisi mesire yerleridir.
Akçadağ Öğretmen Okulu’nun da etkisiyle yetişen öğretmenler ve yurt
dışına giden çok sayıdaki Akçadağlı işçilerin katkılarıyla okuma yazma oranı % 98’i
geçmiş sosyal yaşam düzeyi yükselmiştir.
Malatya şehir merkezine yakın oluşu ve halkın şehirle sürekli ilişki içerisinde
bulunması ilçenin sanayi ve ticari gelişmesini engellemektedir. Sultansuyu D.Ü.
Çiftliğinin Veteriner Fakültesine Akçadağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nin de
Ziraat Fakültesine dönüştürülmesi ve çiftçinin
ürünlerini Akçadağ ilçe merkezinde değerlendirmesi halinde sosyo ekonomik
yönden ilçenin daha da güçleneceği ifade edilmektedir.
Yukarı
|
|
